Zarządy Naczelników Wojennych w Królestwie Polskim 1861-1867 (1884) Inwentarz zespołu PL, 1 239


Streszczenie
Archiwum:	Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie PL 00-263 WARSZAWA, ul. Długa 7
Numer Zespołu:	Zespół nr 239
Aktotwórca:	Kancelarie woskowe dowódców rosyjskich
Tytuł:	Zarządy Naczelników Wojennych w Królestwie Polskim
Daty:	1861-1867 (1884)
Rozmiary i Stan zachowania:	1,01 mb. (52 j. a.). Stan zachowania dość dobry. Są to poszyty i księgi na ogół we współczesnych obwolutach z zachowanymi fragmentami oryginalnych stron tytułowych.
Abstrakt:
Język	ros., pol., łac., niem.

Dzieje urzędu

Reformy administracji rosyjskiej w latach 50. XIX w. objęły także Zarząd Wojenno-Policyjny w Królestwie Polskim. W marcu 1856 r. cesarz wstrzymał nominacje na stanowiska naczelników wojennych, zapowiadając zniesienie tych urzędów. 11 VI 1858 r. Rada Administracyjna została poinformowana o odezwie ministra wojny z 19 IV 1858 r., zawierającej rozkaz cesarski, który likwidował urzędy naczelników. Sprawy tajne zostały przekazane naczelnikowi III Okręgu Korpusu Żandarmów, policyjne – gubernatorom cywilnych i miejscowym komendom żandarmerii, sprawy „urlopowanych niższych stopni”, wsparć dla rodzin i sprawy „dzieci żołnierskich” – miejscowym władzom cywilnym, sprawy zaciągu wojskowego – wyznaczonym oficerom sztabowym, KRSW, rządom gubernialnym i komendantom miast. Ponieważ ze stanowiskami naczelników wojennych łączyły się w tym czasie również obowiązki komendantów miast gubernialnych, których urzędy zniesione zostały w 1842 r., dlatego dla pełnienia tych funkcji przywrócone zostały tymże rozkazem cesarskim urzędy komendantów w miastach gubernialnych: Lublinie, Radomiu, Płocku i Suwałkach.

Likwidacji uległy zarządy naczelników wojennych i ich pomocników w guberniach: radomskiej, warszawskiej, lubelskiej, płockiej i augustowskiej oraz urząd naczelnika wojennego okręgu kaliskiego. W ich miejsce powołano komendantów i zarządy komendanckie w: Lublinie, Radomiu, Płocku i Suwałkach, zaś w gub. warszawskiej obowiązki komendanta włożono na Sztab Warszawskiego Wojennego Generał-Gubernatora.

Urzędy naczelników wojennych w Królestwie Polskim zostały reaktywowane w 1861 r. w związku z rozwijającym się w kraju ruchem narodowym, z zamiarem spacyfikowania tego ruchu. Głównodowodzący I Armii, namiestnik ks. Michaił Gorczakow, powołał je w kwietniu 1861 r. na terenach, gdzie wrzenie polityczne było największe. Powstało wówczas siedem wyodrębnionych okręgów z zarządami wojenno - policyjnymi; nie wszędzie pokrywały się one z istniejącym podziałem administracyjnym kraju. Były to: okręg lubelski – obejmujący gub. lubelską; płocki – obejmujący gub. płocką i powiaty: włocławski i gostyniński z gub. warszawskiej; radomski – obejmujący gub. radomską z wyłączeniem m. Kielc i pow. kieleckiego; kielecki – obejmujący m. Kielce i pow. kielecki; okręg kolei wiedeńskiej z powiatami: łowickim, rawskim, piotrkowskim i Częstochową (koleje oddano ponadto pod specjalny nadzór żandarmerii); kaliski – obejmujący m. Kalisz oraz powiaty: kaliski, sieradzki, wieluński, koniński, łęczycki, włocławski, i gostyński. (dwa ostatnie powiaty wkrótce zostały przyłączone do okręgu płockiego, którego naczelnik wojenny był „pełniącym obowiązki” naczelnika wojennego gub. płockiej i części gub. warszawskiej; był to dawny okręg wojenny kaliski). Funkcje naczelników wojennych głównodowodzący powierzył generałom, z których jeden – gen. Leontyn hr. Opperman – był gubernatorem radomskim. Naczelnicy wojenni podlegali bezpośrednio władzy głównodowodzącego I Armii i namiestnika w jednej osobie. W celu zaprowadzenia spokoju w kraju podporządkowano im jednostki wojskowe wszelkich formacji stacjonujące na terenach podległych, miejscową żandarmerię i policję, a także pod względem politycznym i policyjnym władze administracji cywilnej. Naczelnikom wojennym przysługiwały prawa i obowiązki ich poprzedników sprzed 1858 r., nowelizowane w kolejnych instrukcjach; określały one dokładnie zakres czynności urzędów naczelników wojennych i metody, jakie powinni stosować do stłumienia ruchu narodowego Polaków.

Rozprzestrzeniający się na cały kraj ruch manifestacyjno-patriotyczny spowodował, że głównodowodzący I Armią, minister wojny Mikołaj Suchozanet rozkazem z 9 VII 1861 r. powołał naczelników wojennych również we wszystkich miastach i miasteczkach, gdzie stacjonowały załogi wojskowe. Funkcje te powierzył komendantom miejscowych garnizonów. Jednolity w swej strukturze zarząd wojenno-policyjny został wprowadzony w Królestwie Polskim po ogłoszeniu 14 X 1861 r. w kraju stanu wojennego. Na podstawie reskryptu p. o. Namiestnika hr. Karola Lamberta z 13 X 1861 r., zakomunikowanego Radzie Administracyjnej dwa dni później, Królestwo Polskie podzielone zostało na siedem okręgów wojennych, z których każdy powierzony został oddzielnemu naczelnikowi wojennemu, pozostającemu pod bezpośrednimi rozkazami p. o. Namiestnika i głównodowodzącego I Armią. Były to: okręg augustowski złożony z powiatów: mariampolskiego, kalwaryjskiego, sejneńskiego, augustowskiego i łomżyńskiego (pokrywał się z gub. augustowską); okręg płocki, obejmujący powiaty: ostrołęcki, pułtuski, przasnyski, mławski, płocki, lipnowski (pokrywał się także z gubernią); okręg lubelski także w granicach guberni, złożony z powiatów: siedleckiego, bialskiego, łukowskiego, radzyńskiego, lubelskiego, krasnystawskiego, hrubieszowskiego i zamojskiego; okręg radomski obejmujący powiaty: radomski, opoczyński, kielecki, opatowski, sandomierski, stopnicki, miechowski, olkuski - a więc również całą gubernię; z gub. warszawskiej utworzono trzy okręgi: kaliski z powiatami: konińskim, kaliskim, włocławskim, gostyńskim, łęczyckim, sieradzkim; okręg drogi żelaznej warszawsko – wiedeńskiej, złożony z powiatów: łowickiego, rawskiego, piotrkowskiego, wieluńskiego; okręg warszawski z powiatów: warszawskiego i stanisławowskiego. Okręg ostatni podporządkowano warszawskiemu generał-gubernatorowi wojennemu, który dodatkowo sprawował funkcję naczelnika wojennego tego okręgu. Po likwidacji tego urzędu w lipcu 1862 r. obowiązki naczelnika wojennego okręgu warszawskiego powierzone zostały dowódcy wojsk stacjonujących w Warszawie.

Zatwierdzony przez namiestnika 14 X 1861 r. tymczasowy etat zarządów naczelników wojennych okręgów przewidywał następujący skład osobowy każdego zarządu: naczelnik wojenny okręgu (w randze generała lub pułkownika), starszy adiunkt (w randze oficera sztabowego lub oberoficera), jego pomocnik, referent, tłumacz, dwóch urzędników starszych, dwóch młodszych, czterech pisarzy.

Dla usprawnienia akcji pacyfikacyjnej naczelnicy wojenni podzielili, zgodnie z wymienionym rozkazem głównodowodzącego z 14 X 1861 r., podległe im okręgi na mniejsze jednostki terytorialno-administracyjne, w których stacjonowały wojska. Pokrywały się one przeważnie z powiatami.

Na mocy tegoż rozkazu naczelnicy wojenni okręgów powoływali na swych terenach komisje wojenno-śledcze i wojenno-sądowe, do których należały sprawy wymiaru sprawiedliwości za przestępstwa określone przepisami stanu wojennego. Komisji takich tworzono nie więcej niż po dwie w okręgu (tj. po dwie śledcze i po dwie sądowe), w tym po jednej w mieście okręgowym.

Podstawowe obowiązki i prawa naczelników wojennych określone zostały w zarządzeniu głównodowodzącego I Armią i namiestnika o stanie wojennym z 14 X 1861 r. Zadaniem naczelników wojennych było utrzymanie ludności w całkowitej uległości wobec zarządzeń władz oraz stłumienie ówczesnego ruchu patriotyczno-narodowego. W tym celu podporządkowane im zostały, jak poprzednio, organa policyjne w miastach i we wsiach oraz powierzony nadzór nad miejscową administracją cywilną. Mieli oni prawo wprowadzać zarządzenia restrykcyjne, używać wszelkich środków policyjnych, a w razie oporu ze strony ludności – siły zbrojnej. Między innymi wolno im było zakazywać odbywania wszelkiego rodzaju zgromadzeń nawet w domach prywatnych, wyznaczać godziny otwarcia zakładów użyteczności publicznej: sklepów, kawiarń, szynków, itd., a nawet je zamykać, zarządzać rewizje i aresztowania osób podejrzanych, a cudzoziemców nie posiadających paszportów „bez stałego zajęcia”, lub notowanych w „nagannym prowadzeniu się” usuwać z kraju. Rozległą władzę naczelników wojennych rozszerzyły i dokładniej określiły instrukcje z 17 X 1861 r. i z 15 I 1862 r. Uprawniały one wszystkich naczelników wojennych do kwalifikowania „przestępstw” oraz kierowania ich do odpowiednich sądów: wojennych lub zwykłych karnych (w wypadkach wątpliwych powinni zasięgać zdania namiestnika), zaś naczelników wojennych okręgów również do aresztowania urzędników administracyjno – policyjnych za opieszałość. W II połowie 1862 r., w miarę przywracania porządku zewnętrznego i reorganizowania administracji kraju w ramach tzw. reform Aleksandra Wielopolskiego, zarządy naczelników wojennych zostały na niektórych terenach rozwiązane, lub ich zakres działania ograniczony wraz z zawieszeniu przepisów stanu wojennego.

Po wybuchu Powstania Styczniowego namiestnik i głównodowodzący przywrócił rozkazami do wojsk z 11 i 12 I 1863 r. stan wojenny i reaktywował zarządy naczelników wojennych. W tym celu podzielił Królestwo Polskie na dziewięć okręgów wojennych , które oddał pod zarząd generałów dowodzących miejscowymi jednostkami wojskowymi, prowadzącymi walki z powstańcami. Były to okręgi: płocki (obejmujący, sześć powiatów, tj. całą gubernię), lubelski (także całą gubernię), radomski (całą gubernię), kaliski (powiaty: kaliski, koniński, łęczycki, sieradzki, z gub. warszawskiej), warszawski (m. Warszawę i powiaty: warszawski, stanisławowski), augustowski (całą gubernię), Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej) (powiaty: wieluński, piotrkowski, łowicki, rawski), Drogi Żelaznej Warszawsko-Bydgoskiej (powiaty: włocławski, gostyński), Drogi żelaznej Warszawsko- Petersburskiej (linia Warszawa-Łapy).

Naczelnicy wojenni, otrzymali odpowiednie instrukcje dotyczące tłumienia powstania środkami militarnymi, policyjnymi, administracyjnymi i sądowymi. Uprawniały one naczelników wojennych okręgów m. in. do powoływania komisji wojenno-sądowych (sądów polowych) i tworzenia mniejszych jednostek terytorialno-administracyjnych zwanych cząstkowymi lub drugorzędnymi oraz instalowania w nich naczelników wojennych podległych okręgowym. Tworzono je w zależności od rozwoju działań powstańczych. Wówczas naczelnicy wojenni w miastach gubernialnych i Kaliszu otrzymali nazwę naczelników wojennych głównych okręgów (nazwę okręg zastąpiono później nazwę oddział). W sierpniu 1863 r. gub. augustowską wyłączono pod względem zarządu wojenno-policyjnego z Królestwa Polskiego i poddano władzy generał-gubernatora wileńskiego gen. Michaiła Murawiewa. W 1864 r. wróciła ona do Królestwa, a na jej obszarze utworzono dwa oddziały wojenne. Naczelnicy wojenni wyposażeni zostali w bardzo szerokie pełnomocnictwa, stawiające ich ponad administracją cywilną (instrukcja namiestnika z 23 X 1863 r.). Walkę z powstańcami na swoich terenach prowadzili samodzielnie. Do końca grudnia 1863 r. zwierzchnia władze zarządów naczelników wojennych była Kancelaria Specjalna do Spraw Stanu Wojennego przy Namiestniku i Głównodowodzącym.

Po wprowadzeniu postanowieniem namiestnika z 15/27 XII 1863 r., w Królestwie Polskim, Zarządu Wojenno-Policyjnego z generał-policmajstrem na czele, naczelnicy wojenni zostali podporządkowani generał-policmajstrowi, który kierował Kancelarią Specjalną do Spraw Stanu Wojennego, niebawem rozwiązaną. Postanowienie regulowało między innymi sprawy podziału Królestwa na jednostki administracji policyjnej podległe naczelnikom wojennym. Głosiło, że wszystkie miejscowości królestwa mają być rozdzielone w guberniach między naczelników głównych wojennych oddziałów, a w powiatach między naczelników wojennych powiatowych (tylko wyjątkowo dwa powiaty mogą być powierzone jednemu wojennemu naczelnikowi powiatowemu). W racie potrzeby gubernie wolno było rozdzielać, jak przedtem na kilka głównych oddziałów wojennych oraz tworzyć „oddziały drugorzędne” z części jednego lub kilku powiatów; naczelnicy takich oddziałów hierarchicznie równi byli naczelnikom wojennym powiatowym i korzystali z takich samych co oni uprawnień. Ponadto z zezwolenia naczelnika oddziału głównego, każdy powiat mógł być dzielony przez wojennego naczelnika powiatu, również jak poprzednio na mniejsze rewiry zwane „uczastkami”, w których stacjonowały wojska. Przeciętnie w każdym powiecie utworzono od pięciu do sześciu rewirów zarządzanych przez naczelników wojennych rewirowych. Zarządy naczelników wojennych kolei: petersburskiej, wiedeńskiej i bydgoskiej nie uległy zmianie. Gubernia augustowska pozostała nadal pod zarządem dowódcy wojsk wileńskiego okręgu wojennego” Na początku 1864 r. w okresie największego nasilenia represji było: dziewięć głównych oddziałów, kilkanaście drugorzędnych, około czterdziestu powiatowych i ponad dwieście cząstkowych (rewirowych).

Zarządy wojennych naczelników głównych oddziałów były łączone ze sztabami dywizji wojsk, które stacjonowały na ich terenach. Naczelnikami tych oddziałów zostawali z reguły dowódcy dywizji. Wyjątek pod tym względem stanowił tylko Zarząd Wojennego Naczelnika Głównego Oddziału Warszawskiego, który był zorganizowany na odmiennych zasadach. Wszyscy naczelnicy wojenni i ich pomocnicy mianowani byli przez namiestnika na wniosek generał-policmajstra i naczelnika sztabu wojsk w Królestwie Polskim. Naczelnicy wojenni powiatowi podlegali naczelnikom wojennym głównych oddziałów, ale w szczególnych przypadkach mógł im wydawać polecenia bezpośrednio generał-policmajster, któremu wówczas składali raporty z wykonanych zadań. Naczelnikom głównych wojennych oddziałów podlegali pod względem policyjnym gubernatorowie cywilni i inne władze gubernialne istniejące w obrębie ich oddziałów. Analogicznie naczelnikom wojennym powiatowym podlegali bezpośrednio naczelnicy powiatowi i ich zarządy oraz inne władze zawiadujące policją w powiatach.

Naczelnicy wojenni mieli prawo usunąć, zawieszać w urzędowaniu, a nawet aresztować każdego miejscowego urzędnika, którego nie darzyli zaufaniem, z wyjątkiem gubernatorów. Naczelnicy wojenni głównych oddziałów składali periodyczne raporty ze swej ogólnej działalności generał-policmajstrowi, zaś o działaniach wojennych na terenach im podległych – głównodowodzącemu wojskami w Królestwie Polskim jako zwierzchnikowi wojskowemu. Raporty te były przez Sztab Wojsk Warszawskiego Okręgu Wojskowego, po odpowiednim przeredagowaniu, publikowane w formie biuletynów informacyjnych z pola walki, pt. „Żurnał wojennych diejstwij w Carstwie Polskom”.

Rozległą władze naczelników wojennych określały teraz: postanowienie namiestnika z 15/27 XII 1863 r. oraz instrukcja z 8/20 I 1864 r. Upoważniały one generał-policmajstra i naczelników wojennych do używania „wszelkich środków policyjnych dla przywrócenia naruszonego porządku i ogólnego bezpieczeństwa w królestwie”. W tym celu namiestnik powierzył im czasowo władzę policyjną i wyższą władzę nadzorczą w kraju.

Do obowiązków naczelników wojennych należało m. in.: 1) ogłaszanie wszelkich rozporządzeń policyjnych; 2) utrzymanie ogólnego porządku i spokoju, obrona mieszkańców lojalnych wobec Rosji; 3) wykrywanie, aresztowanie oraz ściganie ludzi naruszających porządek, ze szczególnym uwzględnieniem podżegaczy, tajnych współpracowników i sprzyjających powstaniu”; 4) śledzenie i likwidacja schadzek rewolucyjnych, składów konnych, poczt, oraz tajnych drukarni i litografii; niszczenie podburzających proklamacji, broszur, itp.; 5) przegląd i rewizja podejrzanych miejsc w miastach i powiatach, klasztorów sklepów, transportów itd.; 6) nadzór miejsc publicznych, zapobieganie i zniesienie zabronionych schadzek, manifestacji rewolucyjnych i wszelkich czynów mających na celu „wzburzenie umysłów przeciw prawu i rządowi”; 7) zabezpieczenie wszelkich środków komunikacji i łączności; 8) zapobieganie i ściganie kontrabandy politycznej; 9) wydawanie paszportów i świadectw, wykrywanie i ściganie ludzi nie mających paszportów, włóczęgów itd.; 10) ochrona własności publicznej; 11) kontrola nad wypełnianiem obowiązków przez włościan; 12) załatwianie spraw wynikających z naruszenia przepisów stanu wojennego; 13) czuwanie nad szybkim rozpatrywaniem spraw „wojenno – śledczych”; 14) nadzór nad więzieniami i aresztami; 15) nadzór nad ścisłymi przestrzeganiem rozporządzeń policyjnych i przepisów stanu wojennego.

Namiestnik polecił naczelnikom wojennym posługiwać się wszelkimi dostępnymi środkami (organizacja straży wiejskiej, ciągłe objazdy i poszukiwania wojskowe, zorganizowanie regularnych komend policyjnych i żandarmskich po miastach, miasteczkach i innych znaczniejszych punktach, kontrola lasów, służących powstańcom za schronienie, pociąganie władz miejscowych i właścicieli gruntów do ścisłej odpowiedzialności za ukrywanie ludzi złych myśli lub podejrzanych, nakładanie kontrybucji).

Ponadto namiestnik powierzył generał-policmajstrowi i naczelnikom wojennym nadzór polityczny nad wszystkimi mieszkańcami kraju oraz przyznał prawo udziału w sądach wojennych na zasadach określonych oddzielnymi instrukcjami. Naczelnicy wojenni, spełniając także rolę władz pośredniczących między wojskami a mieszkańcami, obowiązani zostali do czuwania nad wzajemnymi stosunkami między wojskiem a ludnością. Szczególną uwagę mieli zwrócić na włościan.

Naczelnicy wojenni, zajmując się teraz „wyłącznie” zarządem wojenno-policyjnym i dysponując w realizowaniu swych zadań policją, żandarmerią i wojskiem, mogli także jako dowódcy wojskowi i w razie szczególnej potrzeby osobiście uczestniczyć w działaniach wojennych, z zastrzeżeniem, by nie wynikły z tego powodu jakiekolwiek zaniedbania w sprawach policyjnych. Ich stosunek do innych dowódców, komend żandarmerii i straży granicznej określony został specjalnymi instrukcjami wydanymi przez namiestnika, głównodowodzącego wojskami w Królestwie Polskim i generał-policmajstra.

Podległe naczelnikom wojennym pod względem policyjnym miejscowe władze cywilne obowiązane były wykonywać każde ich polecenie. W ramach tej podległości burmistrze miast i wójci gmin powinni byli m.in. zawiadamiać naczelników wojennych o wszelkich ruchach i działalności powstańców oraz składać im okresowe raporty o sytuacji w terenie. Po stłumieniu powstania namiestnik wydał 5/17 II 1866 r. postanowienie łagodzące zarząd wojenno-policyjny w Królestwie. Na jego podstawie sprawy administracji cywilnej, tymczasowo powierzone Zarządowi Generał-Policmajstra, wróciły do KRSWiD wraz z całym składem personalnym II Departamentu Zarządu, z wyłączeniem Wydziału Paszportowego. Wydawanie paszportów wewnętrznych pozostawiono do późniejszego rozporządzenia naczelnikom wojennym powiatowym i gubernatorom. Oddziały wojenne główne: warszawski, kaliski, radomski, lubelski, augustowski i płocki zostały rozwiązane, a ich funkcje przekazane gubernatorom cywilnym i czasowym. Władze wojenno-policyjne w powiatach pozostały nie zmienione, z tym, że naczelnicy wojenni powiatowi cząstkowi przeszli pod zwierzchnictwo gubernatorów, którzy otrzymywali teraz rozporządzenia i od dyrektora głównego KRSW i od generał-policmajstra. Naczelnicy wojenni powiatowi i cząstkowi mieli być mianowani i zwalniani przez namiestnika na wniosek dyrektora głównego KRSWiD oraz generał-policmajstra.

Naczelnicy ci w okręgach: kaliskim, kieleckim i siedleckim mieli podlegać, powołanym tymże postanowieniem, na wymienionych terenach – gubernatorom czasowym, którym powierzony został zarząd „wojenno-policyjny” i którym podporządkowano pod względem policyjnym wszystkie urzędy władz cywilnych powiatowych. Gubernatorowie cywilni czasowi zostali mianowani „najwyższym ukazem” na wniosek namiestnika. Gubernatorowie cywilni: warszawski, radomski i lubelski mieli sprawować nadal ogólny zarząd w ich guberniach za pośrednictwem rządów gubernialnych oraz „osobiście zawiadywać czynnościami zarządu wojenno – policyjnego” w tych tylko powiatach wymienionych guberni, które nie zostały oddane pod władze gubernatorów czasowych. Natomiast gubernatorowie cywilni: augustowski i płocki mieli łączyć w obrębie całych guberni władze „administracyjno-gospodarczą i wojenno-policyjną” (w każdej zaś z istniejących pięciu guberni ustanowiony został tymże aktem urząd wicegubernatora). Przy gubernatorach cywilnych: warszawskim, radomskim, lubelskim i płockim oraz przy każdym z trzech (wymienionych wyżej) gubernatorów czasowych, ustanowione zostały do spraw zarządu wojenno-policyjnego oddzielne kancelarie. Urzędy naczelników wojennych zostały ostatecznie zlikwidowane wraz z wprowadzeniem reform administracyjnych w Królestwie Polskim w 1867 r., na podstawie ustaw podpisanych przez cesarza 19/31 XII 1866 r. o nowym podziale administracyjnym, kraju, o zarządach gubernialnych i powiatowych oraz o straży ziemskiej.

Do Spisu Treści

Zawartość

Zarząd Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału (Uprawlenie Wojennago Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła), 1863-1866, 9 j. a.: korespondencja naczelnika wojennego oddziału warszawskiego w sprawie osób przychylnych rządowi carskiemu. 4 księgi kasowe Zarządu z lat 1864-1866; poszyt utworzony w archiwum z dissolutów i zawierający: korespondencję z 1866 r. w sprawach sporu właściciela majoratu Załubice w pow. stanisławowskim z szynkarzem, zagubienia dokumentów, nadużyć administracyjnych, zezwolenia udzielonego Jankielowi Edelsztejnowi na założenie w Mińsku fabryki śrutu oraz w sprawie dezertera z wojska rosyjskiego. Poszyt i księga z 1866 r. z wykazami akt z lat wcześniejszych. W poszycie znajdują się spisy akt: Wojennego Naczelnika Warszawskiego Oddziału Głównego; Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawskiego; Wojennego Naczelnika Oddziału Kolei Warszawsko-Bydgoskiej; Wojennego Naczelnika Okręgu Kolei; Wojennego Naczelnika miast: Piotrkowa, Łowicza, Rawy z ich powiatami oraz m. Częstochowy z 1861 r.; Warszawskiego Wojennego Gubernatora; Wojennego Naczelnika gub. warszawskiej. Na końcu każdego wykazu jest adnotacja (nie datowana) stwierdzająca, że wymienione w nim akta znajdują się w pakach odpowiednio ponumerowanych (sygn. 7). Księga, zatytułowana: „Opis diełam uprazd[niennogo] Uprawlenija b[ywszego] Warsz[awskogo] Gienier[ał]-Gubiernatora, Warszaw[sko]- Wiensk[oj] Żelez[noj] Dorogi, Uprawlenija N[aczalnika] Siedle[ckogo] Gław[nogo] Otdieła i proczich”, obejmuje spisy akt przekazanych Zarządowi Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału przez: Zarząd Wojenno Generał-Gubernatora Warszawskiego, Zarząd Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, Zarząd Wojennego Naczelnika Siedleckiego Oddziału Głównego, oraz spis akt Wojennego Naczelnika Warszawskiego Oddziału Głównego „nie wykazanych w inwentarzu sporządzonym w 1866 r.” (sygn. 8).

Zarząd Wojennego Naczelnika Warszawskiego Powiatu (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Ujezda), 1865,1868, 1 j. a.: księga ludności gminy Pruszków - dla wsi Józefin i Żbików.

Zarząd wojennego Naczelnika Oddziału Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Warszawsko-Wienskoj Żeleznoj Dorogi), 1861-1864, 13 j. a.: korespondencja z 1863 r w sprawie: poboru rekruta, nagród za wyróżnienie się w walkach z powstańcami, raporty o dyslokacji wojsk rosyjskich; dziewięć ksiąg kasowych , w których są szczegółowe dane o wydatkach na utrzymanie całego aparatu represyjnego podlegającego naczelnikowi wojennemu, m.in. na policję, komisję wojenno-śledcze do spraw „przestępców politycznych” itp.; jedyna księga kancelaryjna (sygn. 10) z 1862 r. zatytułowana a w niej wyszczególnienie urzędów i funkcjonariuszy do których kancelaria Zarządu Wojennego Naczelnika wysłała korespondencję.

Zarząd wojennego Naczelnika Oddziału Kolei Warszawsko-Bydgoskiej (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Warszawsko-Brombiergskoj Żeleznoj Dorogi), 1863 r., 5 j. a.: m. in.: wykazy łodzi i statków wodnych, oddanych pod nadzór prezydenta m. Włocławka , korespondencja w sprawach rewizji przeprowadzonych na kolei, w mieszkaniach, aresztowań, kontroli ruchu drogowego itp.

Zarząd Naczelnika Wojennego Rejonu Ciechanowskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Cechanowskogo Uczastka), 1866 r. 1 j. a. – poszyt z korespondencją dotyczącą śledztwa w sprawie powieszenia przez powstańców w 1863 r. Jana Rostkowskiego za współpracę z władzami carskimi przeciw powstaniu.

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Kaliskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Otdieła), 1861-1866, 11 j. a.: m. in. poszyt z obszernym raportem gen. Nikołaja Krasnokutskiego do naczelnika wojennego oddziału Kaliskiego gen. Andrieja Brunnera o przebiegu bitwy stoczonej z powstańcami pod Ignacewem, 8 V 1863 r. (sygn. 31); „okólniki” w sprawach trybu postępowania sądowego z powstańcami i innymi „przestępcami politycznymi”; akty normatywne – zarządzenia, instrukcje i pisma okólne dotyczące wprowadzenia w Królestwie Polskim zarządu wojenno-policyjnego i reformy wsi; korespondencja w sprawach sprzedawania przez proboszczów dóbr parafialnych (w z związku z konfiskatami), zamknięcia klasztorów, przesiedlenia zakonników, ich spisy itp.

Zarząd Naczelnika Wojennego Powiatu Kaliskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Ujezda), 1865, 1 j. a.: korespondencja w sprawie egzekwowania kar pieniężnych od kilku ziemian.

Zarząd Naczelnika Wojennego Rejonu Kaliskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Uczastka), 1864-1866 2 j. a.: „ukaz najwyższy” i korespondencja w sprawie reform włościańskich, a także dotycząca różnych wykroczeń, ruchu ludności oraz aresztowań osób podejrzanych.

Zarząd Naczelnika Wojennego oddziału Lubelskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Lublinskogo Otdieła), 1863-1865, 1 j. a.: księga ze spisem osób aresztowanych w Lublinie w latach 1863 -1865.

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Płockiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Płockogo Otdieła), 1863-1866, 3 j. a.: spisy powstańców i osób straconych przez żandarmów narodowych za współpracę z władzami zaborczymi

Zarząd naczelnika Wojennego Powiatu Płockiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Płockogo ujezda), 1863-1867, 1 j. a.: spis akt Zarządu Naczelnika Wojennego Rejonu Płońskiego, przekazanych naczelnikowi wojennemu pow. płockiego

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Radomskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Radomskogo Otdieła), 1864-1865, 1 j. a.: księga ze spisem „przestępców politycznych” w Olkuszu.

Zarząd Naczelnika Wojennego Rejonu Stawiszyńskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Staviszynskogo Uczastka), 1864-1866, 2 j. a.: sprawy zarządu gminnego, nominacji zwolnień i uposażeń sołtysów, wójtów i innych urzędników gminnych (składek na te uposażenia), składania przez nich przysięgi „na wierność” itp.

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Włocławskiego (Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Włocławskogo Otdieła), 1864, 1 j. a.: rejestr akt Zarządu Włocławskiego Wojennego Oddziału.

Do Spisu Treści

Udostępnianie - Ograniczenia

Zespół nie jest zmikrofilmowany.

Reprodukowanie

Prawa własności należą do Skarbu Państwa.

Do Spisu Treści

Inne Materiały Pokrewne

AGAD, Protokoły Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego, nr. 146, 158, 160

AGAD, Sekretariat Stanu Królestwa Polskiego, nr 1903

AGAD, Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych, nr 7356

AGAD, Komisja Rządowa Przychodów i Skarbu, nr 1834

AP Lublin, 20-950 Lublin, ul. Jezuicka 13, Rząd Gubernialny Lubelski, akta tajne, nr 15

Centralne Państwowe Wojskowo-Historyczne Archiwum w Moskwie, 107005 Moskwa, ul. 2. Baumańska 3, fond nr 484

Do Spisu Treści

Hasła

Zarządy Naczelników Wojennych w Królestwie Polskim

Do Spisu Treści

Hasła osobowe

Bagniewski Piotr, właściciel dokumentów 6

Brunner Andriej, naczelnik wojenny 31

Czokało Leopold, proboszcz 37

Donajkowski Aleksander, właściciel dokumentów 6

Edelsztejn Jankiel, petent 6

Górecki Władysław, podejrzany 33

Jabłczyński Wojciech, dyrektor fabryki 35

Jankielewicz, Żyd, donosiciel 1

Komornicki Adam, podejrzany 33

Krasnokutski Nikołaj, gen. 31

Lenartowicz Antoni, podejrzany 33

Majerczak Maciej, dziekan kolegiaty kieleckiej 37

Marczyński Ludwik, podejrzany 33

Nowicki Roman, podejrzany 33

Puchalski Walenty, podejrzany 33

Raczkowski Walenty, podejrzany 33

Ramzer, ziemianin 40

Rolka Leon, podejrzany 33

Rostkowski Jan, szlachcic 28

Truszkowski, ziemianin 40

Uman Rajmund, zezwolenie na wyjazd do Rosji 52

Zapolski Lejzer, zbieg 6

Do Spisu Treści

Hasła geograficzne

Aleksandrów, osada, pow. nieszawski, gub. warszawska, rewizje 25

Ciechanów, m., pow. mławski, gub. płocka, ks. Augustianie, przeniesienie 37

Ignacew, wś, pow. koniński, gub. warszawska, pole bitwy 31

Józefin, wś, gmina Pruszków, pow./gub. warszawska, księga ludności 9

Kęsy, m., pow. pułtuski, gub. łomżyńska 28

Lublin, m. gub., aresztowania 43

Mińsk, pow./gub. warszawska, fabryka śrutu 6

Olkusz, m. pow., gub. kielecka, wykazy "przestępców politycznych" 48

Piotrków, m. gub., Komisja Wojenno-Śledcza 17

Prusy, zbiegostwo 6

Pruszków, gmina, pow./gub. warszawska 9

Skarzyce, parafia, pow. miechowski, gub. kielecka 37

Warszawa, m. gub., ks. Augustianie, przeniesienie 37

Wieluń, m. pow., gub. warszawska, ks. Augustianie, przeniesienie 37

Włocławek, m. pow., gub. warszawska, rewizja na kolei 24

Włocławek, m. pow., gub. warszawska, władze administracyjne 6

Załubice, majorat, pow. radzymiński, gub. warszawska 6

Łęczyca, pow., gub. warszawska, zamieszki 29

Żbików, wś, gmina Pruszków, pow./gub. warszawska, księga ludności 9

Do Spisu Treści

Informacje dodatkowe

Dzieje przechowywania (Historia zespołu)

Akta zarządów naczelników wojennych szczebli oraz terenowych komisji wojenno- śledczych i wojenno-sądowych miały skomplikowaną historię. Po rozwiązaniu tych władz znaczną ich cześć (głównie akta naczelników wojennych oddziałów oraz komisji wojenno- śledczych i wojenno-sądowych) przyjęła Tymczasowa Komisja Wojenno-Śledcza przy Namiestniku, która długo jeszcze prowadziła śledztwa w sprawach o udział w powstaniu i w tym celu sporządziła do tych akt oraz władz śledczo-sądowych centralnych wspólny skorowidz imienny. Akta te następnie zostały złożone wraz z aktami tej komisji w Archiwum Akt Dawnych. Niewielka część pozostała na miejscu do dyspozycji gubernatorów cywilnych i utworzonych przy nich kancelarii specjalnych (oddzielonych) oraz gubernatorów tymczasowych, sprawujących okresowo funkcje naczelników wojennych (te znajdują się w archiwach państwowych terenowych), natomiast część trafiła do zasobów archiwalnych rosyjskich i dziś przechowywana jest w Centralnym Państwowym Wojskowo-Historycznym Archiwum w Moskwie, w kolekcji nr. 484, zatytułowanej: Wosstanije w Polsze, Litwie i Biełorussi. Jest to 1623 jednostek akt zarządów naczelników wojennych oraz komisji wojenno-śledczych i wojenno sądowych, zainstalowanych w różnych miastach Królestwa Polskiego.

Akta zarządów naczelników wojennych złożone w AAD stanowiły grupę zespołów pn. „Wojenni naczelnicy w Królestwie Polskim”. W 1915 r. zostały one wywiezione do Rosji. (w kraju pozostały jedynie nieliczne grupy akt naczelników wojennych powiatowych i cząstkowych znajdujące się przy aktach gubernatorów cywilnych). Na podstawie traktatu ryskiego wróciły ponownie do AAD (prawdopodobnie nie wszystkie; akta znajdujące się obecnie w Centralnym Państwowym Archiwum Wojskowo- Historycznym mogą pochodzić z grupy zespołów ewakuowanych w 1915 r.). Zespoły (z obu okresów 1831-1858 i 1861- 1866), które wróciły do AAD liczyły ponad 10 000 poszytów. W sierpniu 1944 r. w czasie Powstania Warszawskiego prawie wszystkie zostały spalone wraz z Archiwum. Ocalały tylko nieliczne szczątki.

Były to: 1) fragment zespołu akt (105 j. a.) Naczelnika Wojennego Kaliskiego z lat 1831 – 1858; 2) 21 posz. Akt naczelników wojennych oddziałów: warszawskiego, kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Warszawsko-Bydgoskiej z okresu Powstania Styczniowego; 3) 56 posz. Akt naczelników wojennych powiatowych i cząstkowych oraz komisji wojenno – śledczych i wojenno – sądowych z różnych terenów Królestwa Polskiego. W 1972 r., na zlecenie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, Archiwum Główne przekazało: 32 posz. akt naczelników wojennych oraz komisji wojenno-śledczych i wojenno-sądowych z gub. augustowskiej Archiwum Wojewódzkiemu w Białymstoku; 1 księgę z Zarządu Wojennego Naczelnika Oddziału Siedleckiego (alfabetyczny wykaz uczestników Powstania Styczniowego) – Archiwum m. Warszawy. Temu ostatniemu również na zlecenie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, Archiwum Główne przekazało w 1979 r. w depozyt użytkowy 105 poszytów akt Naczelnika Wojennego Kaliskiego z lat 1831-1858; zgodnie z decyzją NDAP z 9 IV 2001 r., stanowią one obecnie integralną część zasobu AP - Warszawa. W ten sposób zbiór szczątków akt zarządów naczelników wojennych oraz komisji wojenno-śledczych i wojenno-sądowych z terenu całego Królestwa Polskiego, zgromadzony w Archiwum Głównym, które objęte są wspólnym indeksem osobowym, sporządzonym w XIX w. przez Tymczasową Komisję Śledczą, został rozbity. W AGAD do zespołu dopłynęły akta z nabytków oraz XIX-wiecznych variów i dissolutów. W 2017 r. decyzją NDAP do zespołu włączono 1 j.a. Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału (ks. nab. AGAD 1842) przekazane z AP-Warszawa.

Jak cytować?

AGAD, Zarządy Naczelników Wojennych w KP

Opracowanie

Do grup akt poszczególnych naczelników sporządzone zostały przez F. Ramotowską ok. 1965 r. inwentarze kartkowe. Każda z grup posiadała odrębny ciąg sygnatur oznaczonych literą alfabetu: B oraz kolejnym numerem (B8-B13 i B24-31). W 2005 r. podjęto meliorację zbioru – aktom nadano sygnaturę ciągłą przez wszystkie grupy (sporządzono konkordancję sygnatur dawnych i obecnych). Zapisy na kartach poddane zostały weryfikacji: sprawdzono i uściślono tytuły, dokonano ich transkrypcji; w niektórych przypadkach rozszerzono także treść. Tytuły jednostek zostały również przetłumaczone na język polski. Sprawdzono datację.

Do inwentarza sporządzono indeksy: osobowy i geograficzny oraz konkordancję sygnatur. Układ akt w zbiorze przedstawia się następująco:

Zarząd Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału, sygn. 1-8, 52;

Zarząd Wojennego Naczelnika Warszawskiego Powiatu, sygn. 9;

Zarząd wojennego Naczelnika Oddziału Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, sygn. 10-22;

Zarząd wojennego Naczelnika Oddziału Kolei Warszawsko-Bydgoskiej, sygn. 23-27;

Zarząd Naczelnika Wojennego Rejonu Ciechanowskiego, sygn. 28;

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Kaliskiego, sygn. 29-39;

Zarząd Naczelnika Wojennego Powiatu Kaliskiego, sygn. 40;

Zarząd Naczelnika Wojennego Rejonu Kaliskiego, sygn. 41-42;

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Lubelskiego, sygn. 43;

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Płockiego, sygn. 44-46;

Zarząd Naczelnika Wojennego Powiatu Płockiego, sygn. 47;

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Radomskiego, sygn. 48;

Zarząd Naczelnika Wojennego Rejonu Stawiszyńskiego, sygn. 49-50;

Zarząd Naczelnika Wojennego Oddziału Włocławskiego, sygn. 51.

Do Spisu Treści

Bibliografia

Dzienniki Praw Królestwa Polskiego, t. 63, 64, 66

Roczniki Urzędowe Królestwa Polskiego na lata 1864-1866

Korespondencja namiestników Królestwa Polskiego z 1861 roku, red. S. Kieniewicz, I. Miller, do druku przygotowali T. Fiedosowa, S. Kieniewicz, F. Ramotowska, W. Śliwowska przy współudziale K. Groniowskiego, Wrocław 1974

J. Niemojewski, Podstawy prawne wyroków sądowych wojskowych rosyjskich w powstaniu 1863 roku na terytorium Królestwa Polskiego. Szkic historyczno-prawny [w:] Księga Pamiątkowa ku uczczeniu dwudziestopięcioletniej działalności naukowej prof. Marcelego Handelsmana, Warszawa 1928, s. 301-330

C. Milewski, Naczelnicy Wojenni w Królestwie Polskim 1831-1858, 1861-1867, [w:] Straty bibliotek i archiwów warszawskich w zakresie rękopiśmiennych źródeł historycznych, t. 2, s. 179 – 185

Ramotowska F., Zarządy Naczelników wojennych w Królestwie Polskim [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Przewodnik po zasobie, t. 2 Epoka porozbiorowa, Warszawa 1998, s. 443-454

Ramotowska F., Źródła archiwalne do dziejów powstania styczniowego w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, „Archeion”, t. 38 (1962), s. 105-127

Do Spisu Treści

INWENTARZ

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła]

Daty: 1863-1866 (1884)

Opis: 9 j. a.

Sygn.:	1
Tytuł:	[Korespondencja Naczelnika Wojennego Oddziału Warszawskiego w sprawie osób przychylnych rządowi carskiemu, które ucierpiały podczas powstania i szukają opieki władz, m. in. korespondencja z Komitetem Opieki utworzonym przy Sztabie Wojsk w Królestwie Polskim - "Komitiet Prizrienija otstawnych woinskich czinow i czastnych lic w Carstwie Polskom"].
Daty:	1863
Opis:	fr. poszytu we współczesnej obwolucie, 59 s.
Dawna Sygn.:	1; B/8
Język:	ros., pol.

Akta we współczesnej obwolucie; w aktach m. in. o donosie Żyda Jankielewicza na ukrywających się powstańców, s. 8-13.

Sygn.:	2
Tytuł:	Kniga Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła na zapisku pieriechodiaszczich summ za 1864 g[od]. [Księga Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału przeznaczona do zapisu przepływu sum za 1864 rok].
Daty:	1864
Opis:	księga, 40 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Nr 4, II-3-4; 2 - czerw. kredką; sygn. dawne: 2; B/8
Język:	ros.

Karty 37-40 niezapisane.

Sygn.:	3
Tytuł:	Kniga prichoda i raschoda dienieg Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła. 1864 g. [Księga przychodów i rozchodów Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału za 1864 r.].
Daty:	1864
Opis:	księga, 106 s.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Nr 5, 90; sygn. dawne: 3; B/8
Język:	ros.

Str. 70-105 niezapisane.

Sygn.:	4
Tytuł:	Kniga na zapisku dienieg ekstraordinarnych, stołowych i żałowannych, otpuskajemych po wriemiennomu sztatu Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła za 1865 g. [Książka z rejestrem wydatków nadzwyczajnych na wynagrodzenie i żywienie przeznaczone dla pracowników na etatach czasowych Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału za 1865 r.].
Daty:	1865
Opis:	księga, 40 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Nr 8 na obwolucie i nieb. wypustce, 95; sygn. dawne: 4; B/8
Język:	ros.

Karty 37-39 niezapisane.

Sygn.:	5
Tytuł:	Kniga Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła o pieriechodiaszczich summ[ach] za 1866 g[od]. [Księga Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału dotycząca przepływu sum w roku 1866].
Daty:	1866
Opis:	księga, 4 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Nr 9, 101; sygn. dawne: 5; B/8
Język:	ros.

Niebieska wypustka nieczytelna.

Sygn.:	6
Tytuł:	[Akta dotyczące: a) sporu właściciela majoratu Załubice z szynkarzem, b) zagubienia dokumentów (Piotr Bagniewski i Aleksander Donajkowski), c) nadużyć dokonanych przez władze administracyjne Włocławka, d) zezwolenia Jankielowi Edelsztejnowi na założenie w Mińsku fabryki śrutu, e) dezertera Lejzera Zapolskiego zbiegłego z wojska rosyjskiego do Prus].
Daty:	1866
Opis:	fr. poszytu, 34 k.
Dawna Sygn.:	6; B/8
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	7
Tytuł:	[Opis diełam - Wykaz spraw: Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Gławnogo Otdieła [Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału] - z lat 1862-1866, Nr 2, k. 2-9; Uprawlenija Naczalnika Warszawskogo Otdieła [Zarządu Naczelnika Warszawskiego Oddziału] - z lat 1857-1865, Nr 3, k. 10-17; Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi [Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej] - z lat 1861-1864, Nr 5, k. 18-21; Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawsko - Brombiergskoj Żeleznoj Dorogi [Zarządu Wojennego Naczelnika Warszawsko - Bydgoskiej Kolei Żelaznej] - z 1863 r., Nr 6, k. 22-27; Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Okruga Żeleznoj Dorogi [Zarządu Wojennego Naczelnika Okręgu Kolei Żelaznej] - z lat 1861-1862, Nr 7, k. 28-31; Uprawlenija Wojennogo Naczalnika gorodow: Pietrokowa, Łowicza, Rawy s ich ujezdami i gor[oda] Czenstochowy [Zarządu Wojennego Naczelnika miast: Piotrkowa, Łowicza, Rawy z ich powiatami i miasta Częstochowy - z 1861 r., Nr 9, k. 32-33; 7) Uprawlenija Warszawskogo Wojennogo Gubiernatora [Zarządu Warszawskiego Wojennego Gubernatora] - z lat 1836 - 1846,, Nr 10, k. 34-35; 8) Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Warszawskoj Gubierni [Zarządu Wojennego Naczelnika Guberni Warszawskiej] - z lat 1837-1846, Nr 11, k. 36.
Daty:	1866
Opis:	poszyt, 36 k.
Dawna Sygn.:	7; B/8
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	8
Tytuł:	Opisy diełam uprazd[nienago] Upr[awlenija] b[ywszego] Warsz[awskogo] Gienier[ał] Gubiernatora, Upr[awlenija] Warszaw[sko] - Wiensk[oj] Żelez[noj] D[orogi], Upraw[lenija] N[aczalnika] Siedleck[ogo] Otdieła i proczich. [Wykazy spraw zlikwidowanych urzędów przekazanych Zarządowi Wojenego Naczelnika Warszawskiego Głównego Oddziału]: Opis diełam Uprawlenija Warszawskogo Wojennogo Gienierał - Gubiernatora: otdielenije I, stoł 1 po czasti Wojennego Naczalnika Warszawskoj Gubierni [Zarząd Warszawskiego Wojennego Generał - Gubernatora: wydział I, referat I do spraw Wojennego Naczelnika Warszawskiej Guberni, z lat 1850-1862, (zatw. 1884 r.), Nr 6, k. 1-61, z lat 1848-1853, Nr 7, k. 62-80; [Zestawienie różnego rodzaju ksiąg i wykazów z lat 1848-1858] (zatw. 1884 r.), Nr 8, k. 82-84; Opis diełam i dienieżnym knigam uprawlenija Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi za 1863 i 1864 god [Wykaz spraw i ksiąg finansowych Zarządu Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej]: za 1863 r., Nr 9, k. 85-86; za 1864 r., Nr 10, k. 87-89; Opis diełam ostawszymsia ot bywszago Okruga Żeleznoj Dorogi [Wykaz spraw pozostałych po byłym Okręgu Kolei Żelaznej], b.d., Nr 11, k. 91-93; Opis diełam uprazdniennago Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi podleżaszczim sdacze w Warszawskij Wojennyj Okrug [Wykaz spraw zlikwidowanego Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej podlegającym przekazaniu Warszawskiemu Okręgowi Wojennemu, b. d., Nr 12, k. 94-99; [Zestawienie różnego rodzaju ksiąg i wykazów z lat 1831-1861, Nr 13, k. 100-111; Wiedomost diełam Uprawlenija Naczalnika Siedleckago Gławnago Wojennago Otdieła [Wiadmość o sprawach Zarządu Naczelnika Siedleckiego Głównego Oddziału Wojennego], z lat 1863-1865, Nr 14, k. 112-117; Po 2mu Otdie[łu] War[szawskago] Wojen[nago] Gienier[ał] Gub[iernatora], stoł I [2 Wydział Warszawskiego Wojennego Genrał - Gubernatora, referat I] - z lat 1853-1861, Nr 15, k. 118-122; Wiedomost diełam po grażdanskomu Otd[ieleniju], stoł 2 Upr[awlenija] War[szawskago] Wojen[nago] Gien[ierał] - Gub[iernatora] [Wiadomość o aktach wydziału spraw cywilnych Zarządu Warszawskiego Wojennego Generał - Gubernatora, referat 2] - z lat 1835-1862, k. 124-128; Opis diełam i knigam Warszawskago Gławnago Otdieła niepokazannym nigdie po opisi sostaw[lennych] 18/30 VI 1866 goda - z lat 1861-1864 (zatw. 1884), Nr 16, k. 129-133.
Daty:	1884
Opis:	księga, 133 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 7; sygn. dawne: 8; B/8
Język:	ros.

Karty 81,90, 123 niezapisane.

Sygn.:	52
Tytuł:	[Zezwolenie Rajmundowi Umanowi na wyjazd do Rosji wraz z rodziną za wyświadczone usługi polityczne].
Daty:	1863-1864
Opis:	luzy, s. 28; k. 107-126; destrukt
Dawna Sygn.:	1; B/31
Język:	ros.

Akta te zostały przekazane do AGAD z AP m. st. Warszawy w 2017 r. decyzją Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych; ks. nab. 1842; jest to fr. dawnego poszytu, k .107-126

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Warszawskiego Powiatu. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Warszawskogo Ujezda]

Daty: 1865, 1868

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	9
Tytuł:	[Księga ludności gminy Pruszków - dla wsi Józefin i Żbików].
Daty:	1865, 1868
Opis:	fr. księgi, 197 k.
Dawna Sygn.:	1; B/8a
Język:	pol.

W księdze także: "Protokół dopełniony ksiąg ludności wsi Józefin i Żbików, gminy Pruszków", 22 XII/5 I 1864/1865 r., k. 195 i "Rekapitulacja", sporządzona w 1868 r., k. 196.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi]

Daty: 1861-1864

Opis: 13 j. a.

Sygn.:	10
Tytuł:	[Rassy]lnaja kniga Wojennogo Naczalnika [Warszawsko - Wienskoj] Żeleznoj Dorogi. [Księga pism wychodzących Wojennego Naczelnika Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej].
Daty:	1862
Opis:	księga, 107 k. zapisanych
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Nr 131; sygn. dawne: 1; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; zachowany fragment oryg. strony tytułowej.

Sygn.:	11
Tytuł:	Kopija s dienieżnych knig Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi za 1862 god. [Dieło iz knig o prichodie i raschodie dienieg w Uprawleniju Wojennago Naczalnika w 1862 godu]. [Kopia ksiąg rachunkowych Zarządu Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej za 1862 rok. Sprawa z ksiąg o przychodach i rozchodach Zarządu Wojennego Naczelnika w 1862 roku].
Daty:	1861-1863
Opis:	poszyt, 229 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: po opisi Nr 59; sygn. dawne: 2; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; zachowany fragment oryg. strony tytułowej.

Sygn.:	12
Tytuł:	[O poborze rekrutów w 1863 r.].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 77 k.
Dawna Sygn.:	3; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; w aktach głównie pisma ze Sztabu Wojsk w Królestwie Polskim.

Sygn.:	13
Tytuł:	[O nagrodach za wyróżnianie się w walkach z powstańcami].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 57 k.
Dawna Sygn.:	4; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	14
Tytuł:	[Raporty o dyslokacji wojsk].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 545 s.
Dawna Sygn.:	5; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	15
Tytuł:	Dokumienty prinadleżaszczije k knigie kancelarskoj summy Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi 1oj połowiny 1863 g[oda]. [Dokumenty z kasowej księgi wydatków Zarządu Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej z pierwszej połowy 1863 r.].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 13 s.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Po opisi Nr 29; sygn. dawne: 6; B/9
Język:	ros.

Sygn.:	16
Tytuł:	Kniga na zapisku kancelarskoj summy na 1863 god Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi. [Księga kasowa na 1863 rok Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej].
Daty:	1863
Opis:	księga, 42 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Po opisi Nr 29a, 64; sygn. dawne: 7; B/9
Język:	ros.

Karty 11-41 niezapisane.

Sygn.:	17
Tytuł:	Dokumienty Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi prinadleżaszczije k knigie o prichodie - raschodie kancelarskoj summy za 2-ju połowinu 1863 g[oda]. [Dokumenty Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej z księgi o przychodzie i rozchodzie sumy kancelaryjnej za 2 połowę 1863 roku].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 50 k.
Dawna Sygn.:	8; B/9
Język:	ros.

Załączona "Kniga dla zapisywanija prichoda i raschoda dienieg na kancelarskije pripasy dla Wojenno - Sledstwiennoj Komissii w g[orodie] Piotrkowie uczrieżdiennoj nad politiczeskimi priestupnikami" [Księga do zapisywania przychodu i rozchodu pieniędzy na przybory kancelaryjne Wojenno - Śledczej Komisji w mieście Piotrkowie utworzonej dla politycznych przestępców], k. 23-33.

Sygn.:	18
Tytuł:	Kniga na zapisku kancelarskoj summy Wojennogo Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi. [Księga kasowa Wojennego Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej].
Daty:	1863
Opis:	księga, 42 k.
Dawna Sygn.:	9/B9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; zachowany fragment oryg. strony tytułowej; karty 12-41 nie zapisane.

Sygn.:	19
Tytuł:	[Księga kasowa - przychodów i rozchodów].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 31 k.
Dawna Sygn.:	10; B/10
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	20
Tytuł:	Żurnał Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi na zapisku dienieg prisyłajemych iz raznych miest i otprawlajemych korriespondencyi. [Księga kasowa Zarządu Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej dla rejestracji sum pieniężnych przysłanych z różnych miejsc i wysyłanych korespondencji].
Daty:	1864
Opis:	księga, 13 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: II-9-6 niebieską kredką; sygn. dawne: 11; B/9
Język:	ros., pol.

Akta we współczesnej obwolucie; zachowany fragment oryg. strony tytułowej.

Sygn.:	21
Tytuł:	O sztrafnych diengach. [Pieniądze z tytułu mandatów].
Daty:	1864
Opis:	księga, 26 k.
Dawna Sygn.:	12; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; zachowany fragment oryg. strony tytułowej.

Sygn.:	22
Tytuł:	Kniga Uprawlenija Naczalnika Otdieła Warszawsko - Wienskoj Żeleznoj Dorogi na zapisku prichoda i raschoda ekstraordinarnoj summy. [Książka kasowa Naczelnika Oddziału Warszawsko - Wiedeńskiej Kolei Żelaznej przychodów i rozchodów sum nadzwyczajnych].
Daty:	1864
Opis:	księga, 10 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 72 czerwoną kredką; Nr 56*; sygn. dawne: 13; B/9
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; zachowany fragment oryg. strony tytułowej; *nr 56 na czerwonej wypustce z tytułem.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Bydgoskiej Kolei Żelaznej. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Brombiergskoj Żeleznoj Dorogi]

Daty: 1863

Opis: 5 j. a.

Sygn.:	23
Tytuł:	[Dieło Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Otdieła Warszawsko - Brombiergskoj Żeleznoj Dorogi]. Ob sochranienii pieriewozow czriez rieki. [Akta Zarządu Wojennego Naczelnika Oddziału Warszawsko - Bydgoskiej Kolei Żelaznej. O ochronie przewozów rzecznych].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 49 s.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: Po opisi Nr 32, II-10-4; sygn. dawne: 1; B/10
Język:	ros.

W aktach: wykazy łodzi i innych statków wodnych oddanych pod dozór prezydenta miasta Włocławka; akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	24
Tytuł:	[Korespondencja w sprawie rewizji na kolei żelaznej we Włocławku (kontrabanda broni)].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 21 s.
Dawna Sygn.:	2; B/10
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	25
Tytuł:	[Korespondencja dotycząca aresztowania osób zajmujących się kontrabandą broni, rewizji w Aleksandrowie itp.].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 72 s.
Dawna Sygn.:	3; B/10
Język:	ros., niem.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	26
Tytuł:	[Korespondencja w sprawie rewizji w mieszkaniach i na kolei, aresztowań, kontrabandy broni itp.].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 40 k.
Dawna Sygn.:	4; B/10
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	27
Tytuł:	[Akta dotyczące konfiskaty przez władze rosyjskie powstańczej broni i amunicji oraz kontrabandy materiałów wojskowych przez powstańców].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 130 s.
Dawna Sygn.:	5; B/10
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; nabytki oddziału V AGAD.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Ciechanowskiego Rejonu. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Cechanowskogo Uczastka]

Daty: 1866

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	28
Tytuł:	[O powieszenii Jana Rostkowskago szlachticzia g[oroda] Kiens, pułtuskago ujezda]. [O powieszeniu Jana Rostkowskiego, szlachcica z miasta Kęsy w powiecie pułtuskim].
Daty:	1866
Opis:	poszyt, 84 k.
Dawna Sygn.:	1; B/13
Język:	ros.

Na pierwszej karcie napis: "Dopołnitielnoje rassledowanije po diełam pod N 72,197 i 227" [Śledztwo uzupełniające do spraw nr 72, 197, 227 - akt tych nie ma]; z zeznań wynika, że Jan Rostkowski został powieszony przez powstańców w 1863 r. za współpracę z władzami carskimi przeciw powstaniu; znaleziono u niego listę 50 powstańców, którą miał zamiar przedstawić władzom rosyjskim; akta we współczesnej obwolucie.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Kaliskiego Oddziału. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Otdieła]

Daty: 1861-1866

Opis: 11 j. a.

Sygn.:	29
Tytuł:	Dieło Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Otdieła. O biezporiadkach w Lenczyckom ujezdie. [Akta Zarządu Wojennego Naczelnika Kaliskiego Oddziału. O zamieszkach w powiecie łęczyckim].
Daty:	1861
Opis:	poszyt, 174 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 11, 28 po opisi, 4829 - ołówkiem; sygn. dawne: 8; B/26
Język:	ros.

Zły stan zachowania.

Sygn.:	30
Tytuł:	[K rukowodstwu. Cyrkulary po sudnoj czasti. [Okólniki sądowe - wytyczne].
Daty:	1862-1866
Opis:	poszyt, 71 k.
Dawna Sygn.:	2; B/26
Język:	ros., pol.

Akta we współczesnej obwolucie; wewnątrz obwoluta oryg. z przekreślonym napisem: "Dieło Osoboj Kancelarii Kaliszskogo Wriemiennogo Grażdanskago Gubiernatora" [Akta Kancelarii Własnej Kaliskiego Tymczasowego Gubernatora Cywilnego]; żółta nalepka z napisem: Kalisz III 3; nr 82 po opisi.

Sygn.:	31
Tytuł:	[Raport generała Krasnokutskiego do Naczelnika Wojennego Kaliskiego Oddziału - generała Andrieja Brunnera o przebiegu bitwy pod Ignacewem].
Daty:	1863
Opis:	składka szyta, 5 k.
Dawna Sygn.:	1; B/26
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	32
Tytuł:	Instrukcyi, cyrkulary i postanowlenija ob obrazowanii Wojenno - Policejskogo Uprawlenija w Carstwie Polskom, także o prawach i objazannostiach czinow etogo Uprawlenija. [Instrukcje, okólniki i postanowienia dotyczące utworzenia Wojenno - Policyjnego Urzędu w Królestwie Polskim, a także o prawach i obowiązkach urzędników tego urzędu].
Daty:	1863-1866
Opis:	poszyt, 191 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 58 po opisi; sygn. dawne: 3; B/26
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; wewnątrz oryginalna okładka z błędną tytulaturą; na niej żółta naklejka z napisem: "Kalisz, III 1" i sygn. "58 po opisi".

Sygn.:	33
Tytuł:	Dieło Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Otdieła. O Leonie Rolkie, Ludwikie Marczinskom, Antonie Lenartowicze, Walentije Raczkowskom, Władisławie Gorieckom, Wawrżence Skalskom, Antonie Musielskom, Walentije Puchalskom, Romanie Nowickom i Adamie Komornickom. [O aresztowanych i podejrzanych Leonie Rolke, Ludwiku Marczyńskim, Antonim Lenartowiczu, Walentym Raczkowskim, Władysławie Góreckim, Wawrzyńcu Skalskim, Antonim Musielskim, Walentym Puchalskim, Romanie Nowickim i Adamie Komornickim].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 213 k. + 9
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 43 po opisi; sygn. dawne: 6203; 9; B/26
Język:	ros., pol.

Indeks osobowy, k. 1b-1c; część kart nie zapisana (dodatkowe karty: I - III, 1a,1b,1c,195a,195b, 201a, 201b).

Sygn.:	34
Tytuł:	Dieło Uprawlenija Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Otdieła. O 46 licach uczastwowawszych w miatieżniczeskich szajkach, sużdiennych pri Łenczickom Otriadie. [O 46 osobach biorących udział w działalności szajek powstańczych, osadzonych przy oddziale łęczyckim].
Daty:	1863
Opis:	poszyt, 52 k. + 2
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 169 po opisi; sygn. dawne: 6329; 10; B/26
Język:	ros.

Dodatkowe karty: 1a,1b; na kartach 1b - 2 indeks osobowy.

Sygn.:	35
Tytuł:	O uwolnieniu z aresztu Wojciecha Jabłczyńskiego dyrektora fabryki cukru.
Daty:	1864
Opis:	fr. poszytu, 1 k.
Dawna Sygn.:	7; B/26
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	36
Tytuł:	Cyrkulary po ustrojstwu byta kriestjan. [Okólniki dotyczące organizacji warunków bytu chłopów].
Daty:	1864-1865
Opis:	poszyt, 74 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 74 po opisi; sygn. dawne: 4; B/26
Język:	ros., pol.

Akta we współczesnej obwolucie, wewnątrz oryginalna okładka z przekreślonym tytułem i żółtą naklejką z napisem: Kalisz III 2"; druk: odezwa Namiestnika JCKM w Królestwie Polskim do włościan dot. uwłaszczenia i oczynszowania, 23 II/6 III 1864 r., pol., ros., k. 3-4.

Sygn.:	37
Tytuł:	[Akta dotyczące zakonników i klasztorów zamkniętych (m. in. za udział w powstaniu styczniowym), przeniesienia ks. Augustianów z Warszawy i Ciechanowa do Wielunia, spisy zakonników itp.].
Daty:	[1862] 1864-1866
Opis:	poszyt, 157 s.
Dawna Sygn.:	6; B/26
Język:	ros., pol., łac.

Akta we współczesnej obwolucie; w aktach druk - list pasterski Macieja Majerczaka dziekana kolegiaty kieleckiej, diecezji kielecko-krakowskiej, administratora i wikariusza apostolskiego do Leopolda Czokało, proboszcza parafii w Skarzycach, 2 IV 1862, łac., druk, s. 98-101.

Sygn.:	38
Tytuł:	[Korespondencja w sprawie sprzedawania - po ogłoszeniu ukazu o zamknięciu klasztorów - przez proboszczów dóbr ziemskich parafialnych (szczególnie lasów), na skutek pogłosek, że dobra te będzie im rząd carski odbierał].
Daty:	1864
Opis:	fr. poszytu, 3 k.
Dawna Sygn.:	5; B/26
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Sygn.:	39
Tytuł:	[O nałożenii i wzyskanii sztrafow i kontribucyi za politiczeskije priestuplenija]. [O nałożeniu i ściąganiu kar i kontrybucji za przestępstwa polityczne].
Daty:	1864-1866
Opis:	poszyt, 409 k. + 4
Dawna Sygn.:	11; B/26
Język:	ros.

Brak obwoluty; brak kart 222-227 (błąd w paginacji); dodatkowe karty: 126a,160a, 286a, 332a.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Kaliskiego Powiatu. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Ujezda]

Daty: 1865

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	40
Tytuł:	[Korespondencja dotycząca egzekwowania kar pieniężnych m. in. od ziemian: Ramzera i Truszkowskiego].
Daty:	1865
Opis:	fr. poszyt, 11 s.
Dawna Sygn.:	1; B/27
Język:	ros.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Kaliskiego Rejonu. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Kaliszskogo Uczastka]

Daty: 1864-1866

Opis: 2 j. a.

Sygn.:	41
Tytuł:	Wysoczajszyj Ukaz ob ustrojstwie kriestjan i pri onom pieriepiska. [Ukaz carski dotyczący urządzenia włościan wraz z korespondencją].
Daty:	1864-1865
Opis:	poszyt, 40 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: 30 po opisi; sygn. dawne: 1; B/28
Język:	ros., pol.

W aktach 2 ukazy cesarskie z 19 II/2 III 1864 r. - druki: 1. Ukaz o urządzeniu włościan (34 s.) na k. 1-26 (brak k. 2-3), 2. Ukaz o sposobie wprowadzenia w wykonanie nowych ustaw o włościanach (24 s.) na k. 27-38, ros., pol.

Sygn.:	42
Tytuł:	[Akta tyczące się aresztowań podejrzanych osób].
Daty:	1866
Opis:	poszyt, 61 k. + 9
Dawna Sygn.:	5701; 2
Język:	ros., pol.

Akta we współczesnej obwolucie; na okładce wewnętrznej napis: "Akta ts. chwytania włóczęgów" i żółta naklejka z napisem: "Kalisz IV 34"; dodatkowe karty: 4a,10a,10b,19a,19b,19c,37a,47a,59a.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Lubelskiego Oddziału. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Lublinskogo Otdieła]

Daty: 1863-1865

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	43
Tytuł:	Ałfawitnaja kniga za 1863,1864 i 1865 g[od]. Ob ariestowannych licach w g[orodie] Lublinie. [Spis alfabetyczny osób aresztowanych w Lublinie w latach 1863,1864 i 1865].
Daty:	1863-1865
Opis:	księga oprawna, 184 k.
Dawna Sygn.:	42; 1; B/24
Język:	ros.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Płockiego Oddziału. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Płockogo Otdieła]

Daty: 1863-1866

Opis: 3 j. a.

Sygn.:	44
Tytuł:	Spisok miatieżnikow po Płockomu Wojennomu Otdiełu. [Spis powstańców w rejonie Płockiego Oddziału Wojennego].
Daty:	1863-1866
Opis:	księga oprawna, 127 k.
Dawna Sygn.:	46; 1; B/11
Język:	ros.

Sygn.:	45
Tytuł:	Spisok licam pawszym żertwoju za priwierżennost zakonnomu prawitielstwu wo wriemia posledniego wosstanija. [Spis osób, które stały się ofiarami, za wierność prawowitemu rządowi w czasie ostatniego powstania].
Daty:	1863-1865
Opis:	poszyt, 14 k.
Dawna Sygn.:	Sygn. kancelaryjna: I 148 po opisi; sygn. dawne: 2; B/11
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie; na wewnętrznej okładce tytuł: :"Spisok licam ubitym miatieżniczeskimi żandarmami" i adnotacja: "Przesłany z Wilna, ks. nabytków 13". Spis zawiera 215 pozycji. Na końcu notatka o 127 osobach zabitych lub powieszonych, nieznanych z nazwiska. Spis sporządził porucznik 24 Piechotnogo Simbirskogo połka.

Sygn.:	46
Tytuł:	[Spisy powstańców w układzie alfabetycznym].
Daty:	[1863 - 1864]
Opis:	poszyt, 54 k.
Dawna Sygn.:	3; B/11
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Płockiego Powiatu. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Płockogo Ujezda]

Daty: 1863-1867

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	47
Tytuł:	Opis diełam Wojennogo Naczalnika Płonskogo Uczastka za 1863 -1864-1865-1866 gody. [Spis akt Zarządu Wojennego Naczelnika Płońskiego Rejonu z lat 1863-1866 przekazanych Naczelnikowi Wojennemu Płockiego Powiatu].
Daty:	1863-1867
Opis:	poszyt, 3 k.
Dawna Sygn.:	61; 1; B/12
Język:	ros.

Akta we współczesnej obwolucie z naklejonym tytułem z oryg. okładki.

Tytuł: Zarząd Wojennego Naczelnika Radomskiego Oddziału. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Radomskogo Otdieła]

Daty: 1864-1865

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	48
Tytuł:	Ałfawitnaja wiedomost politiczeskim priestupnikam w g[orodie] Olkusze 1864 i 1865 g[oda]. [Wykaz alfabetyczny "przestępców politycznych" w mieście Olkuszu w latach 1864 i 1865].
Daty:	1864-1865
Opis:	księga oprawna, 93 s.
Dawna Sygn.:	43; 1; B/25
Język:	ros., pol.

Tytuł: Zarząd Wojenego Naczelnika Stawiszyńskiego Rejonu. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Stawiszynskago Uczastka]

Daty: 1864-1866

Opis: 2 j. a.

Sygn.:	49
Tytuł:	Dieło ob sołtysach. [Akta tyczące się ustanawiania sołtysów. Wykazy sołtysów z poszczególnych gmin].*
Daty:	1864-1865
Opis:	poszyt, 325 s.
Dawna Sygn.:	1; B/30
Język:	ros., pol.

*Akta we współczesnej obwolucie, wewnątrz oryginalna okładka z tytułem: "Dieło ob sołtysach" i żółtą naklejką z napisem: "Kalisz I".

Sygn.:	50
Tytuł:	Dieło ob gminnych wojtach i żałowanija na sodierżanije gminnago uprawlenija. [Akta tyczące się nominacji wójtów i pensji na utrzymanie urzędników gminnych].
Daty:	1864-1866
Opis:	poszyt, 84 s.
Dawna Sygn.:	2; 346 ołówkiem, B/30
Język:	ros., pol.

Żółta naklejka z napisem: "Kalisz VII 2337".

Tytuł: Zarząd Naczelnika Wojennego Włocławskiego Oddziału. [Uprawlenije Wojennogo Naczalnika Włocławskogo Otdieła]

Daty: 1864

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	51
Tytuł:	[Nr. 4 Rejestr akt Zarządu Włocławskiego Wojennego Oddziału. (Nr 1-84)].
Daty:	1864
Opis:	fr. poszytu, 10 s.
Dawna Sygn.:	1; B/31
Język:	ros.

Szczątek poszytu bez obwoluty.