Akta biskupstwa warmińskiego, 1613-1830. Inwentarz zespołu PL, 1/166


Streszczenie
Archiwum:	Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie PL 00-263 WARSZAWA ul. Długa 7
Numer Zespołu:	Zespół nr 166
Aktotwórca:	Kancelaria biskupów warmińskich.
Tytuł:	Akta biskupstwa warmińskiego
Daty:	1613-1830
Rozmiary i Stan zachowania:	1,5 m.b. (36 j.a.)
Abstract:	Fragment archiwum biskupstwa warmińskiego.
Magazyn:	Mag. 215
Język:	Księgi prowadzono w językach: łac., niem., pol.

Dzieje aktotwórcy

Diecezja warmińska została utworzona jako jedna z czterech diecezji pruskich (obok chełmińskiej, pomezańskiej i sambijskiej) przez papieża Innocentego IV bullą Hiis, quae per dilectos filios (29 lipca 1243 r.). Początkowo była włączona do metropolii ryskiej, a od 1512 r. podlegała bezpośrednio Stolicy Apostolskiej (do 1930 r.). W wieku XIII stolicą diecezji było Braniewo, a następnie Frombork (do 1945 r.). Do połowy XV w. protektorat nad diecezją sprawował zakon krzyżacki, a gdy na mocy drugiego pokoju toruńskiego (1466 r.) Warmia została inkorporowana do Polski, protektorem diecezji stał się król Polski. W 1772 r., w wyniku pierwszego rozbioru Polski, Warmia znalazła się w granicach państwa pruskiego, a o obsadzie diecezji decydował król pruski.

Do Spisu Treści

Zawartość

W AGAD znajdują się tylko fragmenty archiwum biskupstwa i kapituły warmińskiej; w większości są to materiały z drugiej poł. XVIII w.; przeważają akta administratorów, a nie ordynariuszy diecezji. Składają się na nie akta sądów kościelnych (konsystorskie i oficjalia — sprawy między duchowieństwem a świeckimi, testamenty, dyspensy małżeńskie), korespondencja bieżąca oraz akta gospodarcze (inwentarze, spisy dochodów i powinności), akta dóbr biskupich.

Sygn. 84 A zawiera kop. korespondencji biskupów warmińskich z l. 1613–1703.

Tomy o sygn. 113, 114 i A 126b zawierają tłumaczone na j. niem. odpisy dok. z XIV–XVI w., regulujących prawa własności i posiadania w obrębie dóbr biskupstwa.

Zachowała się też księga rachunkowa klasztoru franciszkanów w Stoczku Warmińskim, sygn. 79, z lat 1785–1821.

Do Spisu Treści

Układ

Według dawnej numeracji ksiąg.

Do Spisu Treści

Udostępnianie - Ograniczenia

Zespół nie jest zmikrofilmowany.

Reprodukowanie

Prawa własności należą do Skarbu Państwa.

Do Spisu Treści

Inne Materiały Pokrewne

Archiwum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie.

Do Spisu Treści

Indeksy Rzeczowe

Warmia, biskupstwo

Do Spisu Treści

Hasła geograficzne

Frombork

Stoczek

Warmia

Do Spisu Treści

Informacje dodatkowe

Dzieje przechowywania

Do 1772 r. akta biskupie przechowywano w stolicy diecezji, Lidzbarku Warmińskim. Po I rozbiorze akta dot. spraw gospodarczych przejęły władze pruskie wraz z konfiskatą dominium biskupiego. Ostatecznie akta te znalazły się w archiwum w Królewcu. Pozostałą część archiwów biskupich przeniesiono na pocz. XIX w wraz ze stolicą diecezji do Fromborka, gdzie znajdowało się archiwum kapituły. Pod koniec II wojny światowej akta te ewakuowano; fragment z nich trafił po wojnie do AGAD drogą rewindykacji: 57 pozycji od sygn. 62 do 115 to akta z Królewca, pozostałych 14, od sygn. A 37 do A 126b, to dok. pochodzące z Fromborka.

Jak cytować?

AGAD, A. bp. warm.

Opracowanie

Opracował H. Wajs

Do Spisu Treści

Inne inwentarze

Inwentarz książkowy

Do Spisu Treści

Bibliografia

Glemma T., O archiwum warmińskim we Fromborku, „Archeion”, t. 9, 1931, s. 19–35

Wajs H., Archiwum biskupstwa warmińskiego i kapituły warmińskiej, [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Informator o zasobie, oprac. zbior. pod red. T. Zielińskiej, Warszawa 1992, s. 62–63.

Do Spisu Treści

Zawartość

Tytuł: Akta sądowe i administratorów

Daty: 1742-1830

Opis: 14 j. a.

Sygn.:	A 37
Tytuł:	Acta consistorii generalis Varmiensis sub reverendo domino canonico A. M. Szulz, administratore generali.
Daty:	1743-1745
Opis:	księga oprawna w tekturę, s. 788.
Język:	łac.

[Akta konsystorskie, wpisy testamentów, fundacji mszalnych i sprawy między duchowieństwem, a świeckimi.]

Sygn.:	A 38
Tytuł:	Acta curiae episcopalis Varmiensis sub A. S. Grabowski episcopo.
Daty:	1746
Opis:	księga oprawna w półskórek, k. , 57.
Język:	łac.

[Kopie listów do i od biskupa.]

Sygn.:	A 41
Tytuł:	Acta officialatus Varmiensis.
Daty:	1742-1748
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 368.
Język:	łac.

[Akta sądowe, kościelne, za oficjalatu M. A. Szulza.]

Sygn.:	A 53
Tytuł:	Acta officialatus Varmiensis.
Daty:	1757-1758
Opis:	księga oprawna w półskórek, k. 83
Język:	łac.

[Akta sądowe, kościelne, za oficjalatu M. A. Szulza.]

Sygn.:	A 54
Tytuł:	Acta administrationis episcopatus Varmiensis sub reverendo domino A. Szulz.
Daty:	1759
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 10.
Język:	łac.

[Kopie listów do i od administratora.]

Sygn.:	A 55
Tytuł:	Acta administrationis episcopatus Varmiensis.
Daty:	1765
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 76.
Język:	łac., niem.

[Akta sądowe administratora, kanonika J. F. Sztoltmana.]

Sygn.:	A 56
Tytuł:	Acta consistorii generalis Varmiensis.
Daty:	1762-1766
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 76.
Język:	łac.

[Akta sądowe za oficjalatu kanonika J. F. Sztoltmana.]

Sygn.:	A 72
Tytuł:	Acta administrationis domini Caroli ex liberis baronibus de Zehmen suffraganei Varmiensis.
Daty:	1786-1787
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 107.
Język:	łac., niem.

[Korespondencja kierowana do i od administratora, odpisy lub oryginały.]

Sygn.:	A 77
Tytuł:	Acta officialatus domini A, M. de Marquart, administratoris generali Varmiensis.
Daty:	1793
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 521
Język:	łac., niem.

[Korespondencja do i od administratora.]

Sygn.:	A 78
Tytuł:	Acta officialatus domini Caroli liberi baronis de Poppelman.
Daty:	1793
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 219.
Język:	łac., niem.

[Korespondencja do i od administratora, zwłaszcza z kapitułą warmińską.]

Sygn.:	A 79
Tytuł:	Acta officialatus domini Caroli de Zehmen administratoris Varmiensis et A. de Marquart administratoris Varmiensis.
Daty:	1792-1795
Opis:	księga oprawna w tekturę, k. 56.
Język:	łac., niem.

[Korespondencja do i od administratorów.]

Sygn.:	A 81
Tytuł:	Acta curiae episcopalis Varmiensis sub Josepho ab Hohenzollern episcopo.
Daty:	1818-1830
Opis:	księga oprawna w półskórek, k. 357.
Język:	łac., niem.

[Kopie listów do i od biskupa.]

Sygn.:	A 84
Tytuł:	Liber processuum.
Daty:	1613-1703
Opis:	księga oprawna w półskórek, k. 137.
Język:	łac., niem.

[Kopiariusz listów ordynariuszy i administratorów diecezji warmińskiej.]

Sygn.:	A 126 a
Tytuł:	Akten der politischen und kirchlichen Verwaltung des Ermlandes. Personalia.
Daty:	1308-1742
Opis:	księga orpawna w półpłótno, k. 21.
Język:	łac., niem.

[Oryginały i odpisy dokumentów z różnych epok, głównie z XVII-XVIII w.]

Tytuł: Księgi rachunkowe biskupstwa warmińskiego

Daty: 1614-1772

Opis: 18 j. a.

Sygn.:	62
Tytuł:	Ratio preceptarum et expositarum.
Daty:	1698
Opis:	księga oprawna w pergamin, k. 29.
Język:	łac.

Księga rachunkowa Michała Dąbrowskiego, kanonika warmińskiego i administratora olsztyńskiego.

Sygn.:	63
Tytuł:	Commissio mansorum totius episcopatus Varmiensis.
Daty:	1614
Opis:	poszyt w oprawie tekturowej, k. 29.
Język:	łac.

[Lustracja dóbr biskupstwa warmińskiego.]

Mikrofilm: A-20154

Sygn.:	64
Tytuł:	Actus commissionis episcopatus Varmiensis.
Daty:	1682
Opis:	księga oprawna w pergamin, s. 132.
Język:	łac.

[Lustracja dóbr biskupstwa warmińskiego.]

Sygn.:	65
Tytuł:	Actus commissionis generalis per omnes cameratus episcopales.
Daty:	1690
Opis:	księga oprawna w pergamin, s. 106.
Język:	łac.

[Lustracja dóbr biskupstwa warmińskiego.]

Sygn.:	66
Tytuł:	Actus commisionis generalis per omnes cameratus episcopales.
Daty:	1702
Opis:	księga oprawna w skórę, s. 144.
Język:	łac.

Sygn.:	67
Tytuł:	Continuatio revisionis in cameratibus episcopalibus.
Daty:	1717
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 264.
Język:	łac.

[Rewizja dóbr biskupich.]

Sygn.:	68
Tytuł:	Regestrum generale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1749-1750
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 474.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	69
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1759-1760
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 474.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	70
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1760-1761
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 453.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	71
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1761-1762
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 458.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	72
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1762-1763
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 452.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	73
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1763-1764
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 451.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	74
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1765-1766
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 447.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	75
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1766-1767
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 397.
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	76
Tytuł:	Regestrum burgrabiale oeconomiae Varmiensis.
Daty:	1767-1768
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 447
Język:	łac.

[Księga rachunkowa.]

Sygn.:	77
Tytuł:	Contributio prima agrariarum.
Daty:	1765-1770
Opis:	poszyt w oprawie papierowej, s. 43.
Język:	łac.

[Rejestr podatkowy.]

Sygn.:	78
Tytuł:	Rapsorium lignationis.
Daty:	1768-1772
Opis:	luźne poszyty w papierowej oprawie, s. 261.
Język:	łac.

[Księga dochodów z lasów biskupich.]

Sygn.:	80
Tytuł:	Rationes perceptorum et expositorum administrationis Frauenburgensis.
Daty:	1747-1768
Opis:	księga oprawna w skórę, s. 353.
Język:	łac.

[Rachunki dochodów i wydatków z Fromborka.]

Tytuł: Różne kopiariusze dokumentów i rejestry dóbr

Daty: [XIV-XVII], 1772-1773

Opis: 3 j. a.

Sygn.:	113
Tytuł:
Daty:	[XIV-XVI]
Opis:	księga oprawna w pergamin, s. 421.
Język:	łac., niem.

Kopia każdego dokument wpisanego do s. 273, został po przepisaniu z ksiąg kancelaryjnych księcia Albrechta Starszego (do s. 44) i oryginałów (s. 188) potwierdzona za zgodność przez Mikołaja Jekela, kleryka diecezji sambijskiej, notariusza publicznego autorytetu papieskiego w 1576 r.

Iluminowny herb Panna, (k. II) Hugona Dąbrowskiego, starosty radzyńskiego (1555-1588), na polecenie którego ten tom został spisany.

Kopiariusz przywilejów wielkich mistrzów Zakonu Niemieckiego, biskupów warmińskich i królów polskich wydanych dla ziem pruskich.

Folio

Tytuł:	Iluminowany herb Panna, Hugona Dąbrowskiego, starosty radzyńskiego (1555-1588)
Daty:	1576
Skan:

k. II

Folio

Tytuł:	Wpis notariusza Mikołaja Jekela
Daty:	1576
Skan:

s. 44

Folio

Tytuł:	Wpis notariusza Mikołaja Jekela
Daty:	1576
Skan:

s. 188

Sygn.:	114
Tytuł:
Daty:	[XII-XVII]
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 217.
Język:	niem.

Kopiariusz pomiarów włości i tranzakcji biskupstwa warmińskiego.

Sygn.:	115
Tytuł:	Register der Bischoflichen und Capitels Besitzungen nach Besitznahme durch Preussen.
Daty:	1772-1773
Opis:	księga oprawna w półskórek, s. 709.
Język:	niem.

[Księga dóbr biskupstwa i kapituły warmińskiej sporządzona w związku z zajęciem przez Prusy po I rozbiorze.]

Tytuł: Varia - Rejestr jałmużny konwentu Franciszkanów w Stoczku

Daty: 1785-1821

Opis: 1 j. a.

Sygn.:	79
Tytuł:	Connotatio elemosinarum expensarum a capitulo Lanciciensi die 23 Julii celebrato, anno 1785, sub gvardianatu Fortunati Seeloff ad templum Pacis Gloriose Mariae Virginis de Fontibus nuncupatrum.
Daty:	1785-1821
Opis:	księga oprawna w skórę, s. 269.
Język:	łac., pol.

Księga prowadzona dwustronnie.

Rejestr sum uzyskiwanych z jałmużny przez konwent Franciszkanów w Stoczku [niem. Springborn], razem z wykazem celów, na które sumy te zostały wydatkowane.